همه چیز درباره مراحل نقل و انتقال خودرو
فرایند انتقال مالکیت خودرو در ایران خیلی پیچیده نیست. با این حال باید به نکات خاصی توجه کرد تا هیچ کدام از طرفین معامله آسیبی نبینند. مراحل نقل و انتقال خودرو از تنظیم قولنامه شروع میشود و سپس با انجام روند تعویض پلاک به پایان میرسد. در این مطلب به طور کامل درباره این مراحل، موارد مرتبط با قولنامه، هزینهها و… صحبت میکنیم.
مراحل نقل و انتقال خودرو در ایران
به طور کلی مراحل نقل و انتقال خودرو شامل ۳ مرحله زیر میشود. این مراحل ممکن است برای خریدار و فروشنده یکسان نباشد؛ به عنوان مثال، هزینه نقل و انتقال عمدتاً بر عهده فروشنده است، اما در انتها و پس از تعویض پلاک، این خریدار است که میتواند با استعلام پلاک فعال ، تایید کند که روند معامله به انتها رسیده و موفقیتآمیز بوده است. همچنین فروشنده نیز میتواند پلاکش را استعلام کند تا ببیند فک پلاک درست انجام شده است یا خیر، این موضوع هنگام فروش وکالتی خودرو از اهمیت بالایی برخوردار میشود. به هر حال این مراحل حاوی نکات فراوانی هستند که باید به آنها توجه کرد:
۱) تنظیم قولنامه خودرو؛
۲) پرداخت هزینهها؛
۳) تعویض پلاک خودرو.
در ادامه، هر ۳ مرحله را به طور مفصل توضیح میدهیم.
۱) تنظیم قولنامه فروش خودرو
برای آغاز فرایند انتقال مالکیت خودرو، ابتدا باید یک قرارداد یا قولنامه تنظیم شود. خیلی از بخشهای مراحل نقل و انتقال خودرو اینترنتی قابل انجام است اما قولنامه باید به صورت دستی تهیه شود. این کار پس از انجام کارشناسی فنی و توافق نهایی بر سر قیمت خودرو صورت میگیرد. موارد مهمی که هنگام تنظیم این قرارداد باید مدنظر قرار گیرند عبارتاند از:
- مشخصات معامله: در قرارداد باید جزئیات مربوط به نحوه و زمان تحویل خودرو، روش و زمانبندی پرداخت مبلغ توافقشده و تاریخ تسویه کامل ذکر شود.
- اطلاعات خودرو: لازم است مشخصات دقیق خودرو مطابق برگ سبز، وضعیت سلامت بر اساس نظر کارشناس، شماره پلاک، شماره شاسی و سال ساخت خودرو ثبت شود.
- مشخصات طرفین معامله: اطلاعات هویتی فروشنده و خریدار مطابق کارت ملی، نشانی محل سکونت و شماره تماس هر دو نفر باید وارد شود.
- هزینهها و تعهدات مالی: وضعیت هزینههای مختلف معامله مانند پرداخت مالیات، خلافی و سایر هزینههای مرتبط باید به وضوح تعیین شود.
- شرایط فسخ: در این بخش نیز میتوان مشخص کرد تا چه زمانی بعد از عقد قرارداد میتوان آن را فسخ کرد و ضرر و هزینههای این فسخ چگونه خواهد بود.
همچنین این سند باید بدون هرگونه خطخوردگی باشد و حضور یک کارشناس حقوقی آشنا با معاملات خودرو در زمان تنظیم قرارداد توصیه میشود. قرارداد باید در دو نسخه برای هریک از طرفین تهیه و امضا شود. در صورتی که قرارداد به صورت غیررسمی تنظیم میشود، بهتر است چند نفر شاهد نیز آن را امضا کنند.
۲) پرداخت هزینه نقل و انتقال خودرو
هزینههایی که در مراحل نقل و انتقال خودرو میبایست پرداخت شود غیر از یک مورد بر عهده فروشنده است، که البته این موضوع هم طبیعی است، چون فروشنده در حال استفاده از خودرو بوده و مشخصا باید هزینههای آن را نیز بپردازد. در زیر به این هزینهها اشاره میکنیم:
- خلافی: قبل از مراجعه به مراکز تعویض پلاک باید خلافی خودرو را تسویه کرد. این کار را میتوان از طریق سایتهای واسطه که خدمات استعلام و پرداخت خلافی ارائه میکنند انجام داد یا به مراکز پلیس +۱۰ مراجعه کرد.
- عوارض آزادراهی: از آنجا که بسیاری از آزادراهها دارای ایستگاههای عوارضی الکترونیکی هستند ممکن است برای آن خودرو از قبل بدهی آزادراهی ثبت شده باشد. به همین دلیل نیاز است که این مبلغ نیز تسویه شود.
- عوارض سالیانه شهرداری: آن خودرو در هر شهری که تردد داشته، به ازای هر سال باید مبلغی تحت عنوان عوارض سالیانه به شهرداری پرداخت کند. مبلغ این عوارض توسط سازمان امور مالیاتی تعیین میشود و برای خودروهای داخلی ۰.۰۰۱٪ قیمت رسمی و برای خودروهای وارداتی ۰.۰۰۱۵٪ ارزش خودرو است.
- جریمه طرح ترافیک: اگر آن خودرو در خیابانهای محدوده طرح ترافیک، در شهرهایی که این طرح را اجرا میکنند تردد داشته باشد و طرح رزرو از قبل نداشته باشد، برای او جریمه ثبت خواهد شد، که نیاز است این مورد نیز تسویه شود.
- مالیات نقل و انتقال: مالیات به شکل زیر محاسبه میشود:
| جدول مالیات نقل و انتقال خودرو | ||
| خودروهای ایرانی و خارجی | ||
| سال ساخت خودرو | خودروی داخلی | خودروی خارجی/ وارداتی |
| از صفر تا یک سال پس از تولید | ٪۱ ارزش روز خودرو | ٪۲ ارزش روز خودرو |
| از یک سال تا ۶ سال بعد از تولید | ۰.۵٪ تا ٪۰.۹ ارزش روز خودرو | ۱٪ تا ٪۱.۸ ارزش روز خودرو |
| ۶ سال بعد از تولید | ٪۰.۴ ارزش روز خودرو | ٪۰.۸ ارزش روز خودرو |
اگر ارزش خودروی خارجی بالای یک میلیارد باشد مالیات آن طبق جدول زیر محاسبه خواهد شد:
| خودروهای خارجی بالای یکمیلیارد | |
| ارزش خودرو (تومان) | مالیات |
| از ۱ تا ۱.۵ میلیارد | ٪۱ |
| از ۱.۵ تا ۳ میلیارد | ٪۲ |
| از ۳ تا ۴.۵ میلیارد | ٪۳ |
| ۴.۵ میلیارد به بالا | ٪۴ |
همه هزینههای بالا بر عهده فروشنده است. به جز آن هزینهای که برای صدور پلاک جدید باید پرداخت شود که بر عهده خریدار خواهد بود.
۳) مراجعه به مراکز تعویض پلاک
در این مرحله شما باید با در دست داشتن مدارک زیر به یکی از مراکز تعویض پلاک مراجعه کنید. مدارک لازم برای نقل و انتقال خودرو در تعویض پلاک که باید داشته باشید:
| مدارک مورد نیاز برای فروشنده | مدارک مورد نیاز برای خریدار |
|
|
سپس باید با مراجعه به سایت نوبت دهی برای حضور در این مراکز نوبت بگیرید. طبق قانون جدید نقل و انتقال خودرو صرفاً مراجعه به مراکز تعویض پلاک و انجام روند آن تا انتها کافی است و دیگر برای سند زدن نیاز به مراجعه به دفترخانه نیست. به عبارت دیگر سند خودرو همان برگ سبزی است که مراکز تعویض پلاک که در انتهای کار به خریدار جدید تحویل میدهند. به این ترتیب دیگر چیزی به نام انتقال سند خودرو، مراجعه به دفترخانه و… نداریم.
بعد از اینکه همه مراحل بهدرستی تا انتها پیش رفت و پلاک جدید روی خودرو نصب شد، خریدار میتواند برای استعلام تاییدیه نقل و انتقال خودرو سراغ استعلام پلاکهای فعال خودش برود. اگر پلاک ثبت شده باشد در واقع نقل و انتقال با موفقیت انجام شده است. البته که ممکن است ثبت پلاک جدید در سیستم چند روزی زمان ببرد.
حرف آخر
مراحل نقل و انتقال خودرو از تنظیم قولنامه شروع میشود. سپس باید بدهیهای خودرو تسویه شود. در ادامه با جمعآوری مدارک مورد نیاز باید به مراکز تعویض پلاک مراجعه شود تا با فک پلاک قدیمی، نصب پلاک جدید و صدور برگ سبز، خودرو تحویل خریدار شود. برگ سبز همان سند رسمی و قانونی خودرو است و دیگر نیاز به حضور در دفترخانه برای سند زدن نیست.
